Toen zei Apollinarris, heel rustig en mild, zoals zijn gewoonte was als hij kritiek leverde:

”Ik feliciteer je, mijn zoon, dat jij op jouw leeftijd in staat bent geweest ons het genoegen

te doen van een kleine lezing over de familie van Cato, ook al weet je niet wie deze

Marcus Cato was naar wie wij nu informeren. Want de beroemde Marcius Cato Censorius

had niet één, maar meerdere kleinzonen, ook al waren ze niet allen voortgekomen uit

dezelfde vader. Want de beroemde Marcus Cato, die zowel redenaar en censor was,

had twee zonen, geboren uit verschillende moeders en van heel verschillende leeftijd;

daar, toen een van hen een jongeman was, zijn moeder stierf en zijn vader, die al aardig

op leeftijd was, huwde met de jonge dochter van zijn cliënt Salonius, van waar uit werd

geboren Marcus Cato Salonianus, een bijnaam afkomstig van

Salonius, de vader van zijn moeder.

Maar uit Cato’s oudere zoon, die stierf toen hij tot praetor werd gekozen,

terwijl zijn vader nog leefde, en enkele bewonderenswaardige werken na liet

over Wetskennis, werd de man geboren naar wie wij nu informeren, Marcus Cato, zoon van Marcus,

en kleinzoon van Marcus. Hij was een redelijk krachtige redenaar en liet vele redevoeringen na,

geschreven in de stijl van zijn grootvader; hij was consul met Quintus Marcius Rex,

en tijdens zijn consulaat ging hij naar Afrika en stierf in die provincie. Maar hij was niet, zo als jij zegt,

de vader van Marcus Cato de voormalige praetor die zichzelf doodde te Utica en die door

Cicero werd geprezen, noch om dat hij de kleinzoon was van Cato de censor, een veel jongere man,

die, nadat hij aedile curulis en praetor was geweest naar Gallia Narbonensis ging en daar zijn

leven beëindigde. Maar uit die andere zoon van Censorius, een veel jongere man, die,

zoals ik zei, de bijnaam van Salonianus had, werden twee zonen geboren:

Lucius en Marcus Cato.

Die Marcus Cato was volkstribuun en stierf tijdens zijn kandidatuur voor het praetorschap,

hij kreeg Marcus Cato de voormalige praetor, die zelfmoord pleegde te Utica tijdens de

burgeroorlog, en toen Marcus Tullius over diens leven schreef en prees zei hij dat hij de

achterkleinzoon was van Cato de censor. Dus je ziet dat de tak van de familie die

afstamt van Cato’s jongere zoon niet alleen verschilt in afkomst, maar ook in tijd;

want die Salonianus werd geboren bijna aan het einde van zijn vaders leven zoals ik zei,

zijn nakomelingen kwamen aanzienlijk later dan die van zijn oudere broer. Dit tijdsverschil

zal je uit de redevoering zelf snel duidelijk worden

wanneer je die leest.”