Volusius Saturninus, L. cossuff 3

1.	Tac.ann.XIII.30. Zie verder: Tac.ann.XIV.56; Plin.hist.nat.II.223; natus AUC 716 (38 v.Chr.), defunctus 809. (56 na Chr.) Plin.hist.nat.VII. 62: nuper etiam L.Volusio Saturnino in praefectura urbis extincto notum est e Cornelia Scipionum gentis Volusium Saturninum, qui fuit consul, genitum Terug naar tekst

2.	J.M.Reynolds in JRS vol.61, 1971,p.142/3. uit het blad, Autostrade, anno X no.8, Agosto 1968. Onderstaande inscriptie is gevonden in het Lararium van de villa der Volusii, nabij Lucus Feroniae, in Etruria. (Naast de Autostrade del Sole) (Deze Volusius bereikte de gezegende leeftijd van 93 jaar.) L.Volusius L.f.Q.n.Saturninus consul (3 na Chr.) augur, sodalis Augustalis, sodalis Titius, proconsul Asia, legaat van de vergoddelijkte Augustus, legaat pro praetore Ti.Caesaris Augustus Dalmatia, ornamenta triumphalia. De senaat beveelt op instigatie van Nero Claudius Aug. Germ. dat hij wordt begraven met een staatsbegrafenis, eveneens dat verschijning voor het gerecht in het belang van de begrafenisplechtigheden wordt uitgesteld, eveneens dat overwinningsstandbeelden voor hem worden opgericht: een bronzen overwinningsstandbeeld in het Forum van Augustus, twee marmeren in de nieuwe tempel van de goddelijke Augustus, twee marmeren consulaire, een in de tempel van de vergoddelijkte Julius, een tweede op de Palatijn binnen de driedubbele poort, een derde in de ruimte van Apollo in het zicht van het senaatsgebouw, een auguraal in de Regia, een ridderstandbeeld nabij de Rostra en een zittend op een curule zetel bij het theater van Pompeius in de portico van de Lentuli. Originele tekst L.Volusius L.f.Q.n.Saturnino, cos./augur., sodalis Augustalis, sodalis Titi, procos.Asiae/ legatus divi Aug. item Ti.Caesaris Aug. pro praetore Dalmatia/triumphalibus ornamentis, praefectus urbis fuit in ipsa praefectura obiit nonagesimum et tertium annum agens decrevit senatus/auctore Nerone Claudio Aug.Germanico funere publico eum efferendum/item vadimoniis exsequiarum eius causa dilatis item statuas ei/ ponendas triumfales in foro Augusti aeneam in templo novo divi Augusti/marmorea duas consulares unam in templo divi Iuli alteram in/Palatio intra tripylum, tertiam inaria Apolinio in conspectum curiae/ auguralem in regia,equestrem proxime rostra,sella curuli residentem at/ theatrum Pompeianum in porticu Lentulorum Terug naar tekst

3.	De consul suffectus (plaatsvervangend consul) kwam vooral in zwang tijdens het principaat. Ondanks het feit dat het ambt onder de keizers vrijwel geheel was ontdaan van enige echte macht of zeggenschap in het bestuur van de staat werd het toch nog gezien als het hoogst bereikbare binnen de cursus honorum. Mede doordat de keizers zelf vaak jaren achtereen beslag legde op het ambt en er toch elk jaar nieuwe kandidaten kwamen werden de naamgevende consuls – de consul ordinarius (de consuls die aan het begin van het jaar aantraden en met wiens namen het betreffende jaar werd aangeduid) - na enige tijd vervangen door suffecti zo dat er meer mensen beloond konden worden voor hun verdiensten jegens de keizer. Terug naar tekst

4.	Augures. Sedert Sulla een college van 15 priesters, onder Iulius Caesar verhoogd tot 16 priesters. Functie o.a. het lezen der voortekenen. Alle priesterschappen golden normaal voor het leven. Twee leden van dezelfde gens konden niet gelijktijdig lid zijn van één en dezelfde priesterorde. Alle priesterschappen verhoogden de sociale status, het aanzien en de politieke invloed van de houder. Dit gold in het bijzonder voor de vier grote priesterorden: pontifices, augures, quindecemviri sacris faciundis, septemviri epulonum. (quattuor amplissima sacerdotia) Terug naar tekst

5.	Priesters van de tot god verheven Augustus; sedert 14 na Chr. Zij kwamen in aanzien direct na de vier grote priesterorden. Oorspronkelijk 25 mannen: 21 senatoren en 4 leden van de keizerlijke familie. (Zie verder, Stefan Weinstock, JRS 47 (1957), p.146/7) (De sodales vormde een priestercollege aan wie de cultus van een vergoddelijkte keizer was opgedragen. Tijdens de keizertijd waren er in totaal vier van zulke colleges. Elke sodalitas zorgde voor de cultus van de keizers behorende tot hetzelfde huis.) Terug naar tekst

6.	Sodales Titii. Ingesteld door Titus Tatius, koning der Sabijnen, mede-koning van Romulus, om de plechtigheden der Sabijnen te bewaren. Ook wel sodales Titiensis genoemd; de Titii door Augustus weer nieuw leven ingeblazen, vervulden functies ter ere van de keizers, ongeveer zoals de Augustales; zij hadden weinig te maken met de vroeg republikeinse Titii die o.a. het meer sacrale lezen der voortekenen verrichtten. Terug naar tekst

7.	De provincia waarvan Volusius legaat was wordt in onderstaande inscriptie ILS 923 helaas niet genoemd. Daar Germania en Illyricum uitgesloten schijnen te zijn, heeft Syme geopperd dat hij gouverneur van Galatia-Pamphylia zou kunnen zijn geweest. (Zie Titulus Tiburtinus, p. 588 in Roman papers) De veronderstelling is dat Velleius Paterculus zeker Volusius zou hebben genoemd als deze vóór of na zijn consulaat gouverneur van Germania of Illyricum zou zijn geweest. ILS 923 Aenona (Nin) Dalmatia (CIL.III.2975) L.Volusio L.f.Saturnino consuli auguri sodali Augustali sodali Titio legato divi Augusti legato Ti.Caesaris divi Augusti filii patrono Terug naar tekst

8.	Zie, ‘Die Statthalter der Römischen provinz Dalmatia von Augustus bis Diokletian,’ door A.Jagerteufel 1958. Terug naar tekst

9.	CIL.2976 Aenona (Nin) Dalmatia. L.Volusius L.f.Saturnino ---- leg.pr.pr. divi Augusti, leg.pr.pr. Ti.Caesaris Aug. et C.Caesaris Aug. Germanici praefecto urbis patrono d.d. (decreto decurionum) Terug naar tekst

10.	Plin.hist.nat.VII. 62: nuper etiam L.Volusio Saturnino in praefectura urbis extincto notum est e Cornelia Scipionum gentis Volusium Saturninum, qui fuit consul, genitum. ILS 924 Licinia Cornelia M.f.Volusia Torquata L.Volusi cos., auguris ■ uxor L.Volusi, memorata apud Plinium hist.nat.7,62 Terug naar tekst

11.	Plin.hist.nat.VII.62; Tac.ann.XIV.26. Terug naar tekst

12.	Fratres Arvales. Een uit 12 mannen bestaande broederschap die in 29 v.Chr. door Augustus nieuw leven werd ingeblazen. De leden bestonden in de tijd van de Julische-Claudische dynastie uit mannen van redelijk sociaal aanzien: nobiles en ex-consuls. Daarna behoorde zij met de sodales Titii en de Fetiales tot de minst belangrijke orde. Terug naar tekst

13.	Zie noten 5 en 6. Terug naar tekst

14.	Tac.ann.xiii. 25. Joyce Reynolds in JRS LXI. 1971, p.142/3 uit het blad, Autostrade, anno X no.8, Agosto 1968. gevonden in het Lararium van de villa der Volusii nabij Lucus Feroniae (Naast de Autostrade del Sole) ‘Q.Volusio L.f.L.n.Saturnino, cos./ sodali Augustali, sodali /titio, fratri Arvali, legato /Caesaris at census accipiendos/provinciae Belgicae.’ Terug naar tekst

15.	PIR2 V 667. Terug naar tekst

16.	Stemma zoals voorgesteld in PIR1. V 666 (1898) L.Vol.Q.f.Sat. cos. 12 v.Chr. x Nonia Polla \| ------------------------------------------------------ \| \| Ignota x L.Vol.L.f.Q.n. cos. 3 x Cornelia L.f. Volusia x Lollius \|-------------------- \| ---------------------------------------\| L.Vol.Sat.pont. \| \| Lollia Paulina Volusia Corn. Q.Vol.Sat. cos. 56 x Torquata -------------------------------------------------------------\| \| \| \| L.Vol.Sat. cos.87 Q.Vol.Sat. cos.92 Volusia Torq. x M.Licinius \| \| (L) Vol.Torq. cos. ann.inc.x Licinia Corn.Vol.Torq. Licinia C.M.f.Vol Torquata Zie PIR.660;661;662;663;664;665;666;667;668 voor de heren. Voor bezittingen van de Volusii: J.H.D’Arms, ‘Commerce and social standing in Ancient Rome’, 1981,p.61f. Over Lucus Feroniae: W.Eck in Hermes C.1972, p.461ff. Terug naar tekst