| Res Gestae Divi Augusti |
In het jaar 13 na Chr., 56 jaar na zijn eerste consulaat en 1 jaar voor zijn overlijden,
de officiele waarheid van zijn “Daden” te verkondigen en zich van onsterfelijkheid te verzekeren. |
Het commentaar van Prof. R.Syme in Roman Revolution, pag. 523, op Augustus’ Res Gestae. Moge het u tot waarschuwing zijn. |
“Het verslag is niet minder leerzaam voor wat het weglaat dan voor wat het zegt. De tegenstanders van de princeps in de strijd en de slachtoffers van zijn publieke of privé verraderlijkheden worden nergens bij naam genoemd maar aan minachtende vergetelheid prijsgegeven. Antonius wordt verhuld en als factie belasterd, de Bevrijders als vijanden van het Vaderland, Sex.Pompeius als een piraat. Perusia en de proscripties zijn vergeten, de coup d’etat van 32 v.Chr. schijnt een spontane opstand van héél Italië, Philippi is veranderd in de overwinning van Caesar’s erfgenaam en wreker. Agrippa verschijnt zowaar tweemaal, maar veel meer als datum dan als persoon. Behalve Tiberius, wiens verovering van Illyricum onder de auspiciën van Augustus toepasselijk wordt herdacht, blijven alle andere bondgenoten ongenoemd. (Let tevens op de vloot expeditie van 5 v.Chr., onder bevel van Tiberius, al wordt zijn naam niet genoemd. R.G.2,26) Het meesterlijkste van alles is de formulering van het hoofdstuk dat de constitutionele positie van de princeps omschrijft – en het meest misleidend. Zijn gezag wordt gedefinieerd als wettig en als van een magistraat; en welke collega hij ook moge hebben, hij overtreft deze niet in potestas maar alleen in auctoritas. Hetwelk waar is voor zover als het gaat – niet erg ver! Echter, Auctoritas verraadt de waarheid, want auctoritas is tevens potentia. Met geen woord wordt er gerept in deze passage over de tribunicia potestas welke nergens,ook al wordt er ergens anders op bescheiden wijze naar verwezen alszijnde een manier om wetgeving te doen aannemen, zijn formidabele aard en kardinale rol in het keizerlijke systeem verraadt. krachtens welke Augustus, direct of indirect, gezag uitoefende over alle provincies en alle legers. Toch waren deze twee machten de twee zuilen van zijn heerschappij, ferm overeind staand achter de armzalige en frauduleuze Republiek.” |
Res Gestae divi Augusti |
Hieronder volgt een kopie van de krijgsdaden van de vergoddelijkte Augustus waarmee hij de wereld onder het gezag van het Romeinse volk bracht
Deze daden en uitgaven zijn aangebracht op twee bronzen zuilen die in Rome zijn opgesteld.
|
|
1 |
Toen ik negentien jaar was heb ik op eigen initiatief en met mijn eigen financiële middelen een leger 1 op de been gebracht,
waarmee ik de staat, die onderdrukt werd door de willekeur van een politieke partij, bevrijd heb. in eervolle bewoordingen opgenomen in zijn midden. Hij gaf mij het recht om tegelijk met de consuls het woord te voeren en de hoogste militaire macht 2. tot consul en tot één van de drie leden van de commissie tot inrichting van de staat. |
| 2 |
De moordenaars van mijn vader heb ik verbannen. Hun misdaad heb ik gewroken door wettige gerechtelijke 3 uitspraken en naderhand heb ik hen twee keer in een veldslag overwonnen, toen zij de staat beoorloogden. |
| 3 |
Vaak heb ik, te land en ter zee over de hele wereld, oorlog gevoerd in binnen- en buitenland en als ik overwon heb ik alle burgers die om genade smeekten gespaard. 4 als hen veilig vergiffenis geschonken kon worden. Voor heel wat meer dan 300.000 van hen heb ik na hun diensttijd koloniën gesticht of ik heb hen teruggestuurd naar hun eigen steden. |
| 4 |
Twee keer heb ik te voet een triomftocht gehouden en drie keer in een wagen. Eenentwintig keer heb ik de eretitel 'imperator' 6 gekregen.
na inlossing van de door mij in ieder oorlog afgelegde geloften. verantwoordelijkheid te land en ter zee met succes zijn uitgevoerd, heeft de senaat vijfenvijftig keer tot een dankfeest voor de onsterfelijke goden besloten. Maar er waren 890 dagen, waarop volgens senaatsbesluit een dankfeest werd gehouden. zevenendertigste jaar de macht alsof ik volkstribuun was [14 na C.]. |
| 5 |
De alleenheerschappij, die tijdens het consulaat van Marcus Marcellus en Lucius Arruntius [22 v.C.] door zowel het volk als de senaat aan mij (zowel tijdens mijn afwezigheid als toen ik in de stad was) werd aangeboden heb ik niet aangenomen. En deze graanvoorziening heb ik op eigen kosten en in eigen beheer zo georganiseerd
heb ik niet aangenomen. |
| 6 |
Ik heb tijdens het consulaat van Marcus Vinicius en Quintus Lucretius [19 v.C.], daarna tijdens dat van Publius Lentulus en Gnaeus Lentulus [18 v.C.] en ten derde male tijdens het consulaat van Paullus Fabius Maximus en Quintus Tubero [11 v.C.] geen enkel ander ambt dat mij aangeboden werd en dat in strijd was met de gewoonten van onze voorouders aangenomen, toen de senaat en het volk van Rome gezamenlijk van mening waren dat ik, zonder collega, gekozen moest worden als hoogste autoriteit voor de controle op wetten en zeden. en die heb ik ook gekregen. |
| 7 |
Tien jaar onafgebroken ben ik één van de drie leden van de commissie tot inrichting van de staat geweest 7. van vijftien, lid van het priestercollege van zeven,
lid van het priestercollege van de 'Fratres Arvales', |
| 8 |
Op bevel van de senaat en het volk heb ik tijdens mijn vijfde consulaat het aantal patriciërs vergroot [29 v.C.]. Drie keer heb ik de lijst van senatoren herzien. een vermogensschatting onder het volk gehouden. het consulaat van Gajus Censonnus en Gajus Asinius [8 v.C.] bij dit zoenoffer zijn 4.233.000 Romeinen geregistreerd. als collega een zoenoffer gebracht tijdens het consulaat van Sextus Pompeius en Sextus Appuleius [14 na C.]; bij dit zoenoffer zijn 4.937.000 Romeinen geregistreerd. vergetelheid geraakte, voorbeeldige gewoonten van onze voorouders nieuw leven ingeblazen.
|
| 9 |
De senaat heeft verordend dat de consuls en priester om de vijf jaar offers voor mijn welzijn moesten brengen. Op grond van deze geloften hebben tijdens mijn leven zowel de vier belangrijkste priestercolleges als de consuls herhaaldelijk spelen georganiseerd. voor mijn welzijn gebeden.
10 dat ik
voor eeuwig onschendbaar ben en dat ik zolang ik leef de macht die hoort bij het ambt van volkstribuun heb. |
Toen het volk mij het priesterschap dat ook mijn vader had bekleed aanbood, heb ik geweigerd opperpriester te worden in de plaats van de nog levende opperpriester. Ik heb het een aantal jaren later aangenomen tijdens het consulaat van Publius Sulpicius en Gajus Valgius [12 v.C.], toen de man 8 die er zich meester van had gemaakt tijdens de burgertwisten was gestorven. Uit heel Italië stroomde toen in Rome een mensenmassa bijeen voor mijn verkiezing; de grootste, zegt men, tot dan toe. |
| 11 |
De senaat heeft als dank voor mijn terugkeer bij de porta Capena,
op de dag van mijn terugkeer naar Rome vanuit Syrië tijdens het consulaat van Quintus Lucretius en Marcus Vinicius [19 v.C.]. |
| 12 |
Op de invloed van de senaat is een deel van de praetoren en volkstribunen
|
|
13 |
Toen ik 'princeps senatus' was, heeft de senaat het heiligdom van Janus Quirinus drie keer laten sluiten. Onze voorouders wilden dat de deuren gesloten waren wanneer er in het hele rijk van het Romeinse volk, te land en ter zee, door overwinningen vrede heerste.
gesloten is geweest. |
| 14 |
De senaat en het volk van Rome hebben Gajus en Lucius Caesar, mijn zoons die het lot mij op jeugdige leeftijd ontrukt heeft, ter mijner ere op veertienjarige leeftijd tot consuls aangewezen met de restrictie dat zij dit ambt pas na vijf jaar zouden bekleden. mochten deelnemen aan de senaatsvergaderingen. en een zilveren schild en speer ten geschenke gegeven. |
| 15 |
Het gewone Romeinse volk heb ik uit mijn vaders erfenis per man 300 sestertiën gegeven
Deze gratificaties van mij bereikten altijd meer dan 250.000 mensen. heb ik aan 320.000 personen van het gewone volk in Rome zestig denarii per persoon gegeven. |
| 16 |
Ik heb de steden uitbetaald voor het land, dat ik tijdens mijn vierde jaar als consul en, daarna, tijdens het consulaat van Marcus Crassus en Gajus Lentulus Augur [14 v.C.],
Het aantal sestertiën dat ik voor land in Italië neertelde was rond de 600.000.000;
die veteranenkoloniën gesticht hebben in Italië of de provincies, gedaan. van Gajus Antistius en Decimus Laelius [6 v.C.], van Gajus Calvisius en Lucius Pasienus [4 v.C.], van Lucius Lentulus en Marcus Messalla [3 v.C.] en van Lucius Caninius en Quintus Fabricius [2 v.C.], heb ik de soldaten, die ik na hun diensttijd naar hun steden heb teruggevoerd, Dit heeft me ongeveer 400.000.000 sestertiën gekost.
|
|
17 |
Vier keer heb ik met mijn eigen geld de schatkist gesteund: 170.000.000 sestertiën gedoneerd aan de schatkist voor het leger, die op mijn aanraden was ingesteld om daaruit beloningen toe te kennen |
| 18 |
Vanaf het jaar, dat Gnaeus en Publius Lentulus consul waren [18 v.C.], heb ik telkens als de belastinginkomsten tekort schoten uit mijn eigen graanschuren en ouderlijk bezit soms aan 100.000 personen, soms aan veel meer koren en geld geschonken. |
| 19 |
Ik heb het volgende laten bouwen:
die met mijn goedkeuring de galerij van Octavius genoemd werd naar de man die op dezelfde plaats eerder een zuilengalerij had gebouwd, de keizerlijke loge bij het circus Maximus, de tempels van Jupiter Feretrius en Jupiter de Donderaar op het Capitool, de tempel van Quirinus, de tempels van Minerva, Juno de Koningin en Jupiter van de Vrijheid, de tempel van de staatsgodenop het hoogste punt van de Heilige Weg, de tempel van de stadsgoden op de Velia-hoogte, de tempel van de Jeugd en op de Palatijn de tempel van de Grote Moeder.
|
| 20 |
Het Capitool en het theater van Pompeius 9
aquaduct van Marcius verdubbeld nadat ik een nieuwe bron op zijn kanaal had aangesloten. in naam van mijn zoons, begonnen met de herbouw. |
| 21 |
Op privéterrein heb ik met geld van de krijgsbuit
Ik heb op grond, die ik voor het grootste deel van particulieren heb gekocht,
in de tempel van Apollo, in de tempel van Vesta en in de tempel van Mars de Wreker geplaatst. Dit heeft mij ongeveer 100.000.000 sestertiën gekost. heb ik hen teruggegeven tijdens mijn vijfde consulaat.
heb ik afgezien van dat goud hoewel de steden en koloniën het mij even welwillend als eerder toekenden.
|
| 22 |
Drie keer heb ik onder mijn eigen naam gladiatorengevechten11 gegeven
Twee keer heb ik onder mijn eigen naam het volk een schouwspel geboden
naam van andere magistraten. de eeuwspelen gegeven tijdens het consulaat van Gajus Furnius en Gajus Silanus [17 v.C.]. In mijn dertiende consulaat [2 v.C.] heb ik als eerste de spelen voor Mars georganiseerd,
gegeven werden. Afrikaans wild in het circus, op het forum of in het amfitheater gegeven. |
| 23 |
Ik heb het volk een show, bestaande uit een zeeslag, gegeven aan de overkant van de Tiber,
Op deze plek is nu het park van de Caesars.
Op deze vloot hebben ongeveer 3.000 mannen gevochten, afgezien van de roeiers.
|
| 24 |
In de tempels van alle steden in de provincie Azië heb ik als overwinnaar de kostbaarheden teruggeplaatst, die mijn tegenstander in zijn privébezit had nadat hij de tempels had leeggeroofd. die mij geëerd hadden met deze standbeelden, gouden giften in de tempel van Apollo geplaatst.
|
| 25 |
Ik heb de zee gezuiverd van zeerovers.
waren gekomen tegen de staat, gevangen genomen en aan hun meesters gegeven om hen te bestraffen. op dezelfde manier aan mij trouw gezworen. |
| 26 |
Ik heb het gebied van alle provincies van het Romeinse volk,
Ik heb de provincies in Gallië en Spanje en de provincie Germanië
Ik heb vrede en rust gebracht in Alpen (vanaf de streek die bij de Adriatische Zee ligt tot aan de Tyrrheense Zee), waarbij ik niet één volk zonder goede reden de oorlog heb verklaard. de Cimbren; een gebied waarheen voor die tijd nog nooit één Romein, te land of ter zee, was gegaan. De Cimbren, Charydes, Semnones en andere Germaanse volken uit diezelfde regio
en veel versterkte steden zijn ingenomen.
in Arabië is het leger opgerukt tot aan de stad Mariba in het gebied van de Sabaeërs. |
27 |
Egypte heb ik aan het rijk van het Romeinse volk toegevoegd [30 v.C.]. heb ik er de voorkeur aangeven, naar het voorbeeld van onze voorouders, dit koninkrijk aan Tigranes, de zoon van koning Artavasdes en de kleinzoon van koning Tigranes, te geven; Tiberius Nero, toentertijd mijn stiefzoon, heeft hierin bemiddeld. Later heb ik ditzelfde volk aan koning Ariobarzanes, de zoon van Artabazud, koning van de Meden,gegeven om erover te regeren, nadat mijn zoon Gajus het onderworpen had, Toen deze vermoord was, heb ik Tigranes, uit het koninklijke geslacht van de Armeniërs, naar dit koninkrijk gestuurd. |
28 |
Ik heb veteranenkoloniën gesticht in Africa, op Sicilië, in Macedonië, in allebei de provincies van Spanje, in Griekenland, in Azië, in Syrië, in Gallië Narbonensis en in Pisidië. die tijdens mijn leven zeer bekend en zeer dicht bevolkt waren.
|
| 29 |
Veel veldtekens, die verloren waren gegaan onder andere legerleiders,
Deze veldtekens heb ik in het binnenste vertrek van de tempel van Mars de Wreker geplaatst. |
| 30 |
De volken van Pannonië, waar nog nooit een leger van het Romeinse volk was heengegaan
Tiberius Nero verslagen waren, onder het gezag van het Romeinse volk gebracht. Ik heb de grenzen van Illyrië vooruitgeschoven tot aan de over van de rivier de Donau. verslagen en in de pan gehakt en later is mijn leger de Donau overgestoken en het heeft de Dacische volken gedwongen de macht van het Romeinse volk verdragen.
|
| 31 |
Vanuit Indië zijn er vaak gezantschappen van koningen naar mij gestuurd, die voor die tijd geen enkele Romeinse legerleider had gezien. de koning van de Albanen, de koning van de Iberiërs en die van de Meden hebben middels gezantschappen om vriendschapsverdragen met ons gevraagd. |
| 32 |
De Parthische koningen Tiridates en later Phrates, de zoon van koning Phrates, koning Artavasdes van de Meden, koning Artaxares van de Adiabenen, de koningen Dumnobellanus en Tincommius van de Britten, koning Maelo van de Sugambren en koning ... van de Suebische Marcomannen zijn als smekelingen naar mij toe gevlucht. naar mij in Italië gestuurd, niet omdat hij in een oorlog overwonnen was, maar omdat hij een vriendschapsverdrag met ons wilde hebben door dit onderpand (namelijk zijn kinderen). dat ik 'princeps' was, hoewel zij hiervoor geen uitwisseling van gezantschappen en vriendschapsverdragen met het Romeinse volk hadden gehad. |
| 33 |
|
De volken van de Parthen en de Meden hebben van mij de vorsten gekregen om wie zij gevraagd hadden middels aanzienlijke gezantschappen van die volken: de Parthen de zoon van koning Phrates en de kleinzoon van koning Orodes gekregen, de Meden Ariobarzanes, de zoon van koning Artavazdis, de kleinzoon van koning Ariobarzanes. |
| 34 |
Nadat ik de burgeroorlogen beëindigd had en toen ik met instemming van iedereen de hoogste macht in handen had, heb ik in mijn zesde en zevende consulaat het bestuur over de staat weer overgedragen vanuit mijn macht in handen van de senaat en het volk van Rome. van Julius geplaatst. De inscriptie op dit schild zegt dat het mij is aangeboden door de senaat en het volk van Rome
de mensen die in de verschillende ambten mijn collega waren.
|
| 35 |
Tijdens mijn dertiende consulaat hebben de senaat, de ridderstand en het hele volk van Rome
in het Senaatsgebouw van Julius en op het Forum van Augustus onder het vierspan, dat door een senaatsbesluit voor mij was geplaatst, moest worden vermeld. |
Aanhangsel 1 aan het Romeinse volk of aan veteranen bedroeg 600.000.000 denarii. |
Aanhangsel 2 Julius, van Quirinus, van Minerva, van Juno de Koningin, Jupiter van de Vrijheid, van de huisgoden, van de stadsgoden, van de Jeugd en de tempel van de Grote Moeder. Ook het Lupercal, de keizerlijke loge bij het circus, het Senaatsgebouw met het Chalcidicum, het Forum van Augustus, de basilica van Julius, het theater van Marcellus en de zuilengalerij van Octavius. En aan de overkant van de Tiber liet hij het park van de Caesars aanleggen. |
Aanhangsel 3 kanalen van aquaducten en de Via Flaminia laten restaureren. |
Aanhangsel 4 geschonken heeft aan de koloniën en de steden en aan andere door aardbevingen of brand getroffen steden of per persoon aan vrienden en senatoren - hij vulde hun vermogen tot de vereiste hoogte aan - zijn ontelbaar. |
| Vertaling Leo Nellissen www.stilus.nl |
Noten |
| 1. | Voor de som van 500 denarii kreeg hij Caesar’s veteranen te Casilinum en Calatia zover dat zij in october zijn kant kozen, en in november liepen Antonius’ legioenen Martia en Quarta naar hem over. |
| 2. | Lex Pedia, 43 v.Chr. Terug naar tekst |
| 3. |
Octavianus kreeg op bevel van de senaat de rang van quaestorius (Dio 46.29,41),
|
| 4. | Voor zijn clementie te Actium betoont ontving hij in 27 v.Chr. de corona civica. Terug naar tekst |
| 5. |
Van Sex.Pompeius te Mylae 30 schepen (App.V.108) en te Naulochus 283 (id.108);
van Antonius te Actium 300 (Plut.Ant.68) Terug naar tekst |
| 6. |
Tijdens de Republiek werd de titel van imperator verleend tezamen met het Imperium.
De titel werd achter de naam geplaatst
De term Imperium werd toegepast
(Cicero (Pro Font. 1); en (Cic. Or. Part. 30: "in Imperii atque in nominis populi Romani dignitate.") Het was gebruik dat na een overwinning de soldaten hun zegevierende generaal begroette als imperator, maar deze begroeting gaf noch bevestigde de titel. Tijdens de republiek waren er gelijktijdig meerdere imperatoren. Augustus verleende de titel slechts aan enkelen. (Tac.Ann. iii.74, 4) Tiberius stond het de soldaten toe om de titel te verlenen aan personen die hem nog niet eerder bezaten. Na Claudius ontstond onder zijn opvolgers de gewoonte om de titel als praenomen te gebruiken gevolgd door een cijfer hetwelk aangaf dat de titel was verleend ter gelegenheid van een grote overwinning, ook al was deze overwinning bevochten door hun generaals, hij was gewonnen onder de auspiciën van de Imperator. |
| 7. | Noch “ 10 jaren “noch “ achtereenvolgend” is correct. Het triumviraat begon op 27 nov.43 v.Chr.
De formele vijf jaar verlenging begon op 1 jan.36 v.Chr. en hadden moeten eindigen op 31 dec.32 v.Chr. Hun de facto termijn was dus elf jaar; hun de iure termijn was tien,
|
| 8. |
Marcus Aemilius Lepidus, consul 46 v.Chr., magister equitum 46-44. Steunde na de moord op Caesar als mag.eq. Marcus Antonius,
Hij w erd in 36 v.Chr. door de latere Augustus verbannen naar Circeii, kaap en stad in Latium. |
| 9. |
Het Theater van Pompeius was het eerste geheel stenen bouwwerk in Rome,
het werd gebouwd in 55 v.Chr. Terug naar tekst |
| 10. | Nu de Ponte Molle over de Tiber Terug naar tekst |
| 11. |
Van deze acht “shows” worden er zeven genoemd in andere bronnen:
1. 29 v.Chr. t.g.v. de inwijding van de Tempel van Julius; 2. 28 v.Chr.; 16 v.Chr.; 12 v.Chr., ter ere van Gaius en Lucius, adoptiefzonen van Augustus; 5. 7 v.Chr.; 6. 2 v.Chr., bij de inwijding van de tempel van Mars Ultor; 7. 6 na Chr, ter ere van Drusus de oudere. Terug naar tekst |
| 12. |
Augustus verbrak, om niet geheel duidelijke redenen,
zelfmoord pleegde. Zie Syme, Roman Revolution p. 309 f. Terug naar tekst |
| 13. | Die van Crassus (53), Decidius Saxa (40), Marcus Antonius (36). Terug naar tekst |