Imp.Caesar M.Aurelius Severus Aug.
             -Alexander Severus-
 

Geb. 1-10-208 te Arca Caesarea in Syria. 1
Overl. Jan. (?)-235 te Moguntiacum. 2

Zoon van Gessius Marcianus en

van Julia Avita Mamaea. 3
Keizer 13 Maart 222 – Januari (?) 235.

 
 
Huwde in de herfst van 225 met Sallustia Barbia Orbiana 4,
dochter van L.Seius Sallustius. 5

 
   
Functies:

Consul in 222,
cos. II, in 226,
cos. III, in 229
 
 

Kort overzicht van Alexander Severus’ belevenissen.

In 218 werden Alexander Severus en zijn moeder

- na de moord op Caracalla door Macrinus -
tot hostes publici (staatsvijand) verklaard, doch door de verheffing tot keizer

van zijn neef Elagabalus in Juni van hetzelfde jaar werden zij al snel weer gerehabiliteerd.
In 221 kreeg hij de toga virilis, werd verheven tot Caesar, en kreeg de naam:

“M. Aurelius Alexander, nobilissimus Caesar imperi et sacerdotis, princeps iuventutis.”
Het praatje ging rond dat hij het onwettige kind zou zijn van Caracalla hetgeen
-in ieder geval voor publiekelijk gebruik - werd bevestigd door de verwantschap
in zijn officiële titulatuur terug te voeren tot Septimius Severus 6
(Niet geheel toevallig de enige van zijn directe voorgangers die was vergoddelijkt.)

Op 13 Maart 222 werd hij door het leger uitgeroepen tot keizer
– deze dag beschouwde hij als zijn dies imperi -

en verkreeg de titels van Augustus, pater patriae, en pontifex maximus.

De werkelijke machthebbers echter waren zijn grootmoeder Julia Maesa
– die mogelijk kort hierna stierf – en zijn moeder Julia Mamaea. 7

In 227 werd de Parthische koning Artabanus V door Artaxerxes,

een Perzisch stamhoofd verslagen.
Deze vestigde de dynastie der Sassaniden en streefde naar het terugwinnen
van alle gebieden uit de glorie tijd van het Perzische keizerrijk.
Dit gebied omvatte echter ook Asia minor en de overige oostelijke provincies.
In 230 veroverde hij Mesopotamië en bedreigde Syria en Cappadocia.

In 231 trok Alexander Severus tegen hem op met, kennelijk, succes.
In 233 kwamen de twee partijen tot een acceptatie van de status quo
en Severus keerde terug naar Rome.

De Germaanse stammen, gebruikmakend van de uitdunning der grenslegioenen
i.v.m. de oorlog in het oosten, vielen Gallia binnen, waarop Alexander

naar het noorden trok, hen toezeggingen deed en afkoop sommen betaalde.
Een deel van de soldaten onder de (Thracische) drilmeester Maximinus

verzette zich hier tegen, rebelleerde en doodde Alexander en zijn moeder Mamaea.
Alexander’s lichaam werd overgebracht naar Rome en bijgezet in een graftombe.
Drie jaren later werd hij door de senaat vergoddelijkt.

Alexander was de laatste van de Afrikaanse en Syrische keizers,
een dynastie die bijna 42 jaren het Romeinse rijk hadden bestuurd.

Vlg. de Hist. Aug. leefde hij 29 jaren, 3 maanden, en 7 dagen;
en regeerde hij 13 jaren en 9 dagen.

Alexander had een voorkeur voor de spreuk;

“Quod tibi fieri non vis, alteri ne feceris”.
(Wat u niet wilt dat u geschiedt, doet dat ook een ander niet)

Bronnen: Hist. Aug., Alexander Severus, Aurelius Victor, Liber de Caesaribus;

Herodianus; Eutropius, Brev. AUC. ; R.Syme, "The Reign of Severus Alexander,"

in Idem, Emperors and Biography.
Studies in the Historia Augusta (Oxford, 1971) 146-62
R.V.N. Hopkins, The Life of Alexander Severus (Cambridge, 1907)
 

 
Noten (Er is geen volledigheid betracht in deze noten)  
 
1.

Alexander’s geboorteplaats Arca Caesarea werd ook wel genoemd,

Caesarea ad Libanum; het huidige Arqa, in Libanon, nabij Tripoli.  Terug naar tekst

 
   
2. Moguntiacum, hoofdstad van Germania superioris ; nu Mainz.  Terug naar tekst  
   
3.

Julia Avita Mamaea was de tweede dochter van Julia Maesa
(de oudste dochter van C.Julius Bassianus,
hogepriester van de Syrische god El Gebal in Emesa.),

en van C.Julius Avitus Alexianus, een Romeins ridder

afkomstig uit Emesa (het huidige Homs in Syrië) die de rang

van consul bereikte en het gouveneurschap van een drietal Romeinse provincies.
Zij was de nicht van keizerin Julia Domna

(jongere zuster van Julia Maesa), de echtgenote van keizer

Septimius Severus; de ouders van Caracalla en Geta.

ILS 485
Iuliae Avitae Mameae Aug., matri domini n. sanctissimi

imp.Severi Alexandri Pii Felicis Aug. et castrorum et senatus et patriae

et universi generis humani, conventus Karthag.
 ■ Carthagine nova 


Terug naar tekst

 
   
4.

ILS 486
Gneae Seiae Herenniae Sallustiae Barbiae Orbianae

sanctissimae Augustae, coniugi Aug. nostri, eqq.1

singulares devoti numini maiestatique eius, curante Licinio Hierocleti

proc.Aug., praesidi provinciae
 ■ Caesareae Mauretaniae. 1.Equitibus singularibus


Sallustia (PIR S 252) werd twee jaar later verbannen naar Libië.
(Herodianus 6.1.9-10.)
Een tweede huwelijk met Memmia, dochter van Sulpicius (PIR2 M 479),
wordt genoemd in Hist.Aug. Alex. 20.3, maar is waarschijnlijk fictief.

Terug naar tekst

 
   
5. L.Seius Sallustius (PIR2 M 27.) werd in 227 gedood
op beschuldiging van poging tot moord op de keizer. 
Terug naar tekst
 
   
6.

ILS 469
Imp.Caes.divi Magni Antonini Aug.Brit.Ger.Part.max.filio,divi Sever. Arab.Adiab.Part.max.nep.,divi Commodi et divi M.Ant.Ger. Sar pronep.,

divi Ant.Pii et divi Hadr.abnep.,divi Traiani et divi Nerve adnep.

-----[colonia] Aug.Mart.veter.Sitif.M.iii.
 ■ Prope Sitifim Mauretaniae 
Terug naar tekst

 
   
7.

Een jongen van 13½ jaar, en, voor het eerst in het Romeinse Rijk,
twee vrouwen als de werkelijke machthebbers, was kennelijk genoeg

voor Prof.R.Syme om - terecht – te concluderen:


"As the imperial system developed, it disclosed its various arcana

one by one.
How much does the personality of the ruler matter? Less and less,

it should seem.
Be he boy, buffoon, or philosopher, his conduct may not have much effect
on the administration. Habit and routine took over,

with groups and grades of bureaucrats at hand to fill the posts."
(Syme, Emperors and Biography, 146)

“Naar mate het keizerlijk systeem zich ontwikkelde onthulde het

stuk voor stuk zijn diverse geheimen.
Hoe veel doet de persoonlijkheid van de heerser er toe?
Minder en minder, naar het schijnt.
Of hij nu een jongen is, een pias, of filosoof,
op het staatsbestuur hoeft zijn gedrag niet veel effect te hebben.
Gewoonte en routine namen het over,
met scharen en rangen van bureaucraten bij de hand om de posten te vervullen.”
 Terug naar tekst